شمس الدين حافظ
343
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
259 - « خط ساقى » نقدِ صوفى نَه همه صافىِ بىغَش باشد * اى بسا خِرقه كه شايستهء آتش باشد صوفىِ ما كه ز وِردِ سحرى مست شدى * شامگاهش نگران باش كه سرخوش باشد خوش بُوَد گر مَحك تجربه آيد به ميان * تا سيهروى شود هركه دروغَش باشد نازپرورد تنعّم نبرد راه به دوست * عاشقى شيوهء رندانِ بلاكش باشد غم دنيىِّ دنى چند خورى باده بخواه * حيف باشد دل دانا كه مشوّش باشد خط ساقى گر ازين گونه زند نقشبرآب * اى بسا رخ كه به خونابه منقّش باشد دلَق و سجّادهء حافظ ببرد بادهفروش * گر شراب از كفِ آن ساقى مَهوَش باشد * توضيحات : نقد صوفى ( نقد ايمان صوفى ) صافى بىغش ( پاك و سره ) ورد ( دعا ) سرخوش ( حال خوش ) محك ( سنگى كه طلا را از فلزات ديگر مشخص مىكند ) غش ( ريا - تقلب ) نازپرورد ( ناز و نعمت زندگى كن ) تنعم ( به ناز زندگى كردن ) دوست ( عشق ) دنيىّ ( جاى پست - دنيا ) دنى ( مال دنيا ) دلق ( خرقه ) سجاده ( جا نماز ) مهوش ( زيباروى ) معنى بيت ( 1 ) ( نقد ايمان صوفى هميشه پاك و خالص نيست ، چه بسا دلق رياكاران درخور سوختن باشد ) معنى بيت ( 6 ) ( اگر خط خوش و دلفريب چهره ساقى اينگونه نقش تقوى را بر آب زند و محو سازد چهرههاى بسيارى به عاشقى ميل مىكند ، كه از رنج و بلاهاى عشق خونين ، پاك مىشود ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجهء شيراز در بيتهاى 2 و 4 و 7 فرمايد : ( صوفى ما كه چون دعاى سحر مىخواند و از غلبهء وجد و حضور ، مست و مدهوش مىشد ، نگران شب او باش كه از بادهنوشى حالى خوش خواهد داشت ) ( چه نيكوست اگر سنگ آزمون را به ميان آورند تا هركه در او خيانت و فريب باشد و چون طلاى خالص نباشد سيهروى و رسوا شود ) ( اگر مىفروش بادهپرست ساقى ماهرخسار به حافظ بدهد ، خرقه و جا نماز او را كه اسباب زهد است در بهاى باده تواند گرفت ) خودتان تفسير كنيد . 2 - او راه و رسم عشقبازى را نمىداند اگر به شما توجه نمىكند امّا در دل سخت دلبسته و عاشق شماست ، پس نياز دارد كه قدم اول را جنابعالى برداريد تا او اطمينان پيدا كند . 3 - صراحت لهجه جنابعالى خوبست و از اينكه نكتهسنج و باريكبين مىباشيد عيبى ندارد ولى از اينكه وسواس داريد و براى هر چيز كماهميت سر و صدا راه مىاندازيد ، نقطه ضعف جنابعالى مىباشد . 4 - اين نيت با اندكى صبر و شكيبايى ، علاقه ، دقت ، سرعت عمل ، حتما انجام مىگيرد و جاى نگرانى نمىباشد . 5 - مسافرت را توصيه مىكنم نسبت به همسر و پدر و مادر مهربان باشيد و دست از لجبازى برداريد ، ازدواج عملى است و مقدمات طلاق فراهم مىشود ، بيمار چندان تغييرى نمىكند ، مژدهاى به دست مىآوريد و ملاقات و شغل مهمى در پيش است . 6 - ويژگيهاى جنابعالى عبارتند از : زرنگ و ناقلا ، آتشين مزاج ، دوستداشتنى ، جذاب ، شيكپوش ، گاهى شلخته ، باسليقه ، قدرشناس ، خوشباطن ، فاميلدوست ، فرشتهخو ، نظربلند ، خوشبين ، اهل حاشا ، وسواسى . 7 - آينده متعلق به شماست ، به شرط آنكه از فراست و هوش خود بهرهمند شويد . 8 - او به غير از شما به كسى ديگر علاقهاى ندارد اما بايد شما با او مهربان باشيد تا قلبش را ديگرى تصاحب نكند . 9 - تغذيه شما نامناسب است ، بدانيد فكر و انديشه نياز به جسمى سالم دارد و جسم سالم تغذيه و ورزش را مىطلبد .